Wat is comedogeen? Uitleg + lijst niet-comedogene oliën
Je leest het op productverpakkingen en in beautyartikelen: niet-comedogeen. Maar wat betekent dat precies, en waarom maakt het uit welke olie je op je huid smeert? Als je acnegevoelige, vette of poriegevoelige huid hebt, is dit een van de meest praktische concepten om te begrijpen voor je huidverzorgingsroutine.
De comedogene schaal van 0 tot 5
Info
De comedogene schaal loopt van 0 tot 5. Score 0 betekent dat een ingrediënt je poriën niet verstopt. Score 5 is het meest comedogeen. Scores 0-2 worden over het algemeen als veilig beschouwd voor de meeste huidtypen. Scores 3-5 verdienen extra aandacht bij acnegevoelige of vette huid. De schaal is gebaseerd op onderzoek uit de jaren tachtig en heeft beperkingen - zie verderop in deze gids.
Een comedon is een verstopte porie - de term staat voor zowel mee-eters (open comedonen) als whiteheads (gesloten comedonen). Een comedogeen ingrediënt is een stof die de poriën kan verstoppen door zich op te hopen in de follikel, waardoor talg niet meer vrij kan stromen.
Of een ingrediënt comedogeen is, hangt af van de molecuulgrootte, de vetzuursamenstelling en hoe het ingrediënt zich gedraagt in contact met de talgproductie van de huid. Niet elk ingrediënt met een hoge score veroorzaakt bij iedereen problemen - huid is persoonlijk.
Comedogeniciteitsscores van populaire oliën
Hieronder een overzicht van veelgebruikte oliën in huidverzorging, hun comedogeniteitsscore en voor welk huidtype ze geschikt zijn.
| Olie | Score | Huidtype advies |
|---|---|---|
| Tarwekiemolie | 5 | Vermijd bij acnegevoelig en vet huid |
| Kokosnotenolie | 4 | Droog, normaal - vermijd bij acnegevoelig huid |
| Jojobaolie | 2 | Alle huidtypen, inclusief acnegevoelig |
| Kukui olie | 2 | Alle huidtypen, inclusief gevoelig en vet |
| Rozenbottelolie | 1 | Alle huidtypen, ook acnegevoelig |
| Arganolie | 0 | Alle huidtypen, inclusief vet en acnegevoelig |
| Zonnebloemolie | 0 | Alle huidtypen |
| Squalaan | 0 | Alle huidtypen, inclusief extreem gevoelig |
Is een lage score een garantie voor acnevrije huid?
Nee, en dat is een belangrijk nuance. De comedogeniteitsschaal is nuttig als richtlijn, maar heeft beperkingen. De originele onderzoeken werden deels uitgevoerd op konijnenoren - een omgeving die niet één op één vergelijkbaar is met mensenhuid. Bovendien hangt de uitwerking van een ingrediënt af van de concentratie, de formulering van het product en jouw individuele huid.
Twee mensen met vergelijkbare huid kunnen heel anders reageren op dezelfde olie. Hormonale schommelingen, bacteriën, stress en dieet spelen allemaal een rol bij acne. Een olie met score 2 kan bij de ene persoon probleemloos worden gebruikt en bij een ander kleine uitbraken veroorzaken.
Tip
Introduceer nieuwe oliën altijd stap voor stap. Breng een nieuwe olie een week lang alleen op een klein deel van je gezicht aan - bijvoorbeeld alleen de wang - voordat je hem op je hele gezicht gebruikt. Zo zie je snel of jouw huid goed reageert zonder dat je een grote uitbraak riskeert.
Gebruik de comedogeniteitsschaal als startpunt bij het kiezen van producten, maar laat je uiteindelijk leiden door hoe jouw huid reageert.
Comedogeen en acne: wat is het verband?
Verstopte poriën zijn een van de eerste stappen in de ontwikkeling van acne. Wanneer een porie verstopt raakt door talg, dode huidcellen of comedogene ingrediënten, kan dat leiden tot de groei van de bacterie Cutibacterium acnes - voorheen bekend als Propionibacterium acnes. Die bacteriële groei veroorzaakt de ontsteking die we kennen als een puistje.
Niet-comedogene oliën verminderen dit risico doordat ze de poriën niet verstoppen. Ze kunnen zelfs bijdragen aan een gezondere huidbarriere, wat acne op de lange termijn kan verminderen.
Heb je een gevoelige of chronisch geprikkelde huid en twijfel je of oliën iets voor jou zijn? Lees dan ook onze gids over kukui olie bij eczeem, waar we dieper ingaan op oliën voor huid die snel reageert.
Is kukui olie comedogeen?
Kukui olie heeft een comedogeniteitsscore van 2. Dat valt in het midden van de schaal, maar in de praktijk wordt kukuiolie door de meeste huidtypen - inclusief vettere en acnegevoelige huid - goed verdragen.
Dat heeft te maken met de bijzondere samenstelling van de olie. Kukuiolie is rijk aan linolzuur, een meervoudig onverzadigd vetzuur dat van nature in de huidbarriere aanwezig is. Mensen met acnegevoelige huid hebben aantoonbaar lagere linolzuurspiegels in hun talg - aanvullen via de huid kan helpen de barrierefunctie te herstellen.
Bovendien heeft kukuiolie een lichte textuur en trekt hij snel in zonder een vettig residu achter te laten. Dat maakt hem een van de meest veelzijdige oliën voor gezichtsgebruik. Meer over de specifieke werking op het gezicht lees je in onze gids over kukui olie voor het gezicht.
Wist je dat?
Squalaan - gewonnen uit olijven of suikerriet - heeft een comedogeniteitsscore van 0 en is daarmee een van de veiligste oliën voor acnegevoelige huid. Het is ook de meest vergelijkbare olie met het squaleen dat je huid zelf aanmaakt. Nadeel: squalaan heeft een minder rijke vetzuursamenstelling dan oliën zoals kukui of rozenbottel.
Bij twijfel over welke olie het best bij jouw huid past, is het altijd verstandig om te kijken naar de volledige samenstelling van een product en niet alleen naar de comedogeniteitsscore. De combinatie van ingrediënten in een product kan de uitwerking beïnvloeden - zowel positief als negatief.
Test je huidtype om te ontdekken welke olie veilig is voor jouw huid.
Meer lezen
- Niet-comedogene oliën: complete lijst met 25+ scores →
- Vetzuurprofiel van 20+ plantaardige oliën vergeleken →
- Wat is linolzuur en waarom heeft je huid het nodig? →
Veelgestelde vragen
Kan ik niet-comedogene olie gebruiken bij acnegevoelige huid?
Ja, niet-comedogene oliën zijn over het algemeen veilig voor acnegevoelige huid. Ze verstoppen de poriën niet en kunnen zelfs helpen de huidbarriere te versterken. Maar acne heeft meerdere oorzaken - ook hormonale en bacteriële factoren spelen een rol. Een lage comedogeniteitsscore is geen garantie dat je geen uitbraak krijgt. Doe altijd een patchtest en introduceer nieuwe producten één voor één.
Verstopt kokosnotenolie altijd de poriën?
Niet per se altijd, maar kokosnotenolie heeft een comedogeniteitsscore van 4 op een schaal van 5, wat betekent dat de kans op verstopping groot is. Bij mensen met een droge, niet-acnegevoelige huid kan kokosnotenolie prima werken. Voor vet of acnegevoelig huid is het echter een risicovolle keuze. Gebruik het liever niet op je gezicht als je snel last hebt van puistjes of mee-eters.
Wat betekent score 0?
Een score van 0 betekent dat de olie of het ingrediënt niet comedogeen is - het verstopt je poriën niet. Oliën zoals arganolie en squalaan scoren een 0 en zijn daarmee veilig voor vrijwel alle huidtypen, inclusief vet en acnegevoelig huid. Een 0-score zegt niets over andere eigenschappen van de olie - ook niet-comedogene oliën kunnen irriterend zijn als je er allergisch voor bent.